Một mái tôn có hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lỗ vít, và mỗi lỗ đều có thể thành chỗ dột nếu bắn sai. Nắm đúng cách bắn vít tôn giúp mái kín nước ngay từ đầu, không phải leo lên trám keo sau mỗi mùa mưa. Bài viết tập trung vào kỹ thuật thi công: bắn ở đâu, siết bao nhiêu là đủ, xử lý mạt sắt và khắc phục chỗ vít đã dột.
Nếu bạn đang cần chọn chiều dài vít, hãy xem trước bài vít bắn tôn là gì và cách chọn kích thước theo xà gồ.

Vì sao mái tôn hay dột ở chân vít?
Phần lớn chỗ dột ở vít đến từ bốn lỗi thi công:
- Bắn vít nghiêng: long đen chỉ ép một phía, phía còn lại hở khe cho nước ngấm vào.
- Siết chưa đủ: long đen không ép sát mặt tôn, nước chảy luồn qua.
- Siết quá tay: long đen bị ép mỏng, nứt hoặc tôn bị lõm quanh vít, tạo vũng đọng nước.
- Bắn trượt xà gồ: vít không ăn vào đâu, để lại lỗ trống trên tôn.
Ngoài ra, mạt sắt rơi lại trên mái sau khi khoan sẽ gỉ rất nhanh, ăn vào lớp mạ và để lại các đốm rỉ quanh chân vít.
Bắn ở sóng trên hay sóng dưới?
Với mái lợp, nên bắn vít ở sóng trên (sóng dương). Nước mưa chảy theo rãnh sóng dưới, nên lỗ vít ở sóng trên ít tiếp xúc với dòng nước hơn. Đây cũng là khuyến cáo trong hướng dẫn thi công của nhiều hãng tôn.
Với vách tôn, nước không đọng lại nên có thể bắn ở sóng dưới. Cách này giúp vít ép tôn sát xà gồ hơn và hàng vít ít lộ hơn.
Bắn ở sóng trên thì vít phải dài hơn, vì vít còn đi qua khoảng rỗng giữa sóng và xà gồ. Mỗi loại tôn có biên dạng sóng riêng, nên hãy ưu tiên hướng dẫn của nhà sản xuất tôn bạn đang dùng.
Bắn vít vuông góc với mặt tôn
Giữ máy thẳng, trục vít vuông góc với mặt tôn tại điểm bắn. Vít nghiêng là lỗi dễ mắc nhất khi đứng trên mái dốc. Nếu lỡ bắn nghiêng, hãy tháo vít ra và bắn lại, không để nguyên.
Trước khi bắn, căng dây hoặc bật mực theo đường tâm xà gồ để hàng vít thẳng và không bắn trượt ra ngoài xà gồ.
Siết vừa đủ: nhìn long đen cao su
Long đen (gioăng) cao su ngay dưới mũ vít là lớp chắn nước cuối cùng. Vít bắn tôn đầu lục giác tại Shopkimkhi.vn đều có sẵn gioăng này.
Cách nhận biết lực siết vừa đủ:
- Đúng: long đen ép sát mặt tôn, phồng nhẹ ra ngang mép mũ vít, mặt tôn quanh vít vẫn phẳng.
- Lỏng: long đen còn xoay được bằng tay hoặc thấy khe hở. Cần siết thêm.
- Quá tay: long đen bị ép dẹt, bè rộng hoặc nứt, tôn quanh vít bị lõm. Nên thay vít mới.

Dụng cụ cần chuẩn bị
- Máy bắn vít có chỉnh tốc độ và lực siết. Bắt đầu chạy chậm cho mũi vít khoan vào, ấn đều tay, rồi tăng tốc. Nhiều hãng vít không khuyến khích dùng máy bắn vít dạng va đập (impact) vì dễ siết quá tay.
- Đầu bắn tôn đúng cỡ. Đầu bắn tôn 8mm Tolga có đầu từ giữ vít, dùng cho cỡ vít bắn tôn thông dụng. Thay đầu bắn khi đã mòn, vì đầu mòn làm vít lắc và dễ bắn nghiêng. Xem thêm bài đầu bắn tôn 8mm Tolga.
- Chổi lông mềm để quét mạt sắt.
- Đồ bảo hộ: giày đế mềm, dây an toàn, găng tay.
Quét mạt sắt ngay trong ngày
Mỗi lần khoan, mũi vít để lại một ít mạt sắt trên mái. Mạt sắt gặp sương hoặc mưa sẽ gỉ rất nhanh, để lại vết rỉ trên lớp sơn và lớp mạ. Hãy quét sạch mạt sắt bằng chổi mềm vào cuối mỗi ngày thi công, không đợi làm xong cả mái mới vệ sinh.

Khắc phục chỗ vít đã dột
- Xác định đúng vít dột. Nhìn vết nước ở mặt dưới mái, rồi đối chiếu lên mặt trên theo hướng dốc. Nước thường chảy dọc xà gồ một đoạn rồi mới nhỏ xuống.
- Vít lỏng, long đen còn tốt: siết thêm cho đến khi long đen ép sát, không siết quá tay.
- Long đen nứt, cháy nắng hoặc vít gỉ: tháo ra, thay vít mới cùng cỡ có long đen mới.
- Lỗ đã bị trờn, vít không chặt: dùng vít to hơn một cỡ, hoặc bắn vít mới ngay cạnh vào xà gồ. Lỗ cũ bịt kín bằng keo trám chuyên dùng ngoài trời.
- Vít bắn trượt xà gồ: rút vít, bịt lỗ bằng keo, rồi bắn lại đúng vị trí xà gồ.
Keo trám chỉ là giải pháp phụ. Keo bôi chồng lên đầu vít dễ bong sau vài mùa nắng, nên ưu tiên xử lý tận gốc bằng cách thay vít và siết đúng. Các loại keo có trong danh mục keo bọt, keo dán.
Câu hỏi thường gặp
Có nên bôi keo lên tất cả đầu vít cho chắc? Không cần nếu bắn đúng kỹ thuật. Long đen cao su ép đúng lực đã đủ kín nước. Bôi keo tràn lan còn khiến khó phát hiện vít lỏng khi kiểm tra mái về sau.
Bao lâu nên kiểm tra vít trên mái tôn? Nên kiểm tra trước và sau mùa mưa bão. Tập trung vào vít ở mép mái, đỉnh mái và chỗ chồng mí, nơi chịu gió mạnh nhất.
Tôn nhựa lấy sáng có bắn như tôn thường được không? Không nên. Tấm nhựa co giãn theo nhiệt nhiều hơn tôn thép, thường cần khoan lỗ rộng hơn thân vít và dùng long đen riêng. Hãy làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất tấm.
Mua vít bắn tôn tại Shopkimkhi.vn
Shopkimkhi.vn có sẵn vít bắn tôn đầu lục giác từ 2,5cm đến 12cm, đầu bắn tôn 8mm Tolga và nhiều loại vít khác trong danh mục đinh vít, bulong, đồ sắt. Tổng quan về các loại vít có trong bài các loại vít phổ biến.
